Staw kolanowy to jeden z najbardziej obciążonych elementów układu ruchu. Każdego dnia odpowiada za chodzenie, bieganie, skoki i zmiany kierunku ruchu. Nic więc dziwnego, że urazy kolana należą do najczęstszych kontuzji – zarówno u sportowców, jak i osób aktywnych rekreacyjnie.
Poniżej przedstawiamy najczęstsze urazy kolana oraz czynniki, które najczęściej do nich prowadzą.
Najczęstsze urazy kolana
Uszkodzenia więzadeł (ACL, MCL)
Jednymi z najpoważniejszych urazów kolana są uszkodzenia więzadeł:
- ACL – więzadło krzyżowe przednie
- MCL – więzadło poboczne przyśrodkowe
Do ich uszkodzenia dochodzi najczęściej podczas nagłych skrętów, gwałtownych zmian kierunku ruchu lub lądowania po skoku. Typowe objawy to ból, obrzęk oraz uczucie niestabilności kolana.
Uszkodzenie łąkotki
Łąkotki pełnią funkcję amortyzującą i stabilizującą staw kolanowy. Ich uszkodzenie często następuje przy skręcie kolana pod obciążeniem.
Objawy:
- ból po bokach kolana,
- przeskakiwanie,
- uczucie blokowania stawu.
Zwichnięcie rzepki
Zwichnięcie rzepki to uraz, w którym rzepka przemieszcza się na bok, opuszczając swoją naturalną pozycję w bruździe kości udowej. Dotyczy najczęściej młodych, aktywnych osób.
Objawy:
- nagły, silny ból,
- widoczne przemieszczenie rzepki,
- szybko narastający obrzęk.
Urazy chrząstki stawowej
Chrząstka stawowa odpowiada za płynny i bezbolesny ruch w kolanie. Jej uszkodzenia często są wynikiem przeciążeń lub wcześniejszych urazów.
Nieleczone mogą prowadzić do przewlekłego bólu oraz rozwoju zmian zwyrodnieniowych.
Złamania w obrębie kolana
Złamania rzepki, kłykci kości udowej lub piszczeli zazwyczaj są skutkiem silnego urazu, np. upadku lub wypadku komunikacyjnego.
Wymagają pilnej diagnostyki i często leczenia operacyjnego.
Co najczęściej prowadzi do urazów kolana?
Urazy kolana rzadko są przypadkowe. Najczęściej powstają na skutek:
- nagłych skrętów i zmian kierunku ruchu (sporty zespołowe, narty),
- upadków i urazów bezpośrednich,
- przeciążeń oraz braku odpowiedniej regeneracji,
- nieprawidłowej techniki ruchu,
- osłabienia mięśni uda, pośladków i mięśni stabilizujących,
- braku rozgrzewki przed aktywnością,
- wcześniejszych, nie do końca wyleczonych kontuzji.
Dlaczego nie warto ignorować bólu kolana?
Bagatelizowanie bólu i obrzęku może prowadzić do pogłębienia urazu i dłuższej przerwy w aktywności. Szybka diagnostyka oraz odpowiednio dobrana rehabilitacja znacząco skracają czas powrotu do sprawności i zmniejszają ryzyko nawrotów.
Podsumowanie
Kolano to staw, który wymaga odpowiedniej troski. Regularny trening stabilizacyjny, prawidłowa technika ruchu i reagowanie na pierwsze objawy bólu to klucz do utrzymania zdrowia kolan na długie lata.
Jeśli odczuwasz ból kolana lub jesteś po urazie — skonsultuj się ze specjalistą i zadbaj o swój powrót do pełnej sprawności.
Autor:
Piotr Lachowicz
Fizjoterapeuta ortopedyczny i sportowy
Fizjoterapia Mińsk Mazowiecki